سروشنامه

چالش در نهمين بازار تابستانه كتاب شيراز:

فرهنگ ، با همه معضلات ، در دستان مردم  

تحليل روز/ اينجا شيراز است ، بولوار چمران ، نهمين بازار تابستانه كتاب شيراز...

بازار كتاب بعد از گذشت كم و بيش هشت سال همچنان زنده است ، با همه مشكلات ، با همه دردسرها و همه حرف و حديث ها...

فضا ، كماكان همان فضاي سال هاي پيش است. ميزهاي طويل كتاب با روكش هاي آبي ، همراه با موسيقي حاكم بر محيط ، غرفه هاي صنايع دستي ، نقاشي كودكانه ، همه و همه معجوني به وجود مي آورند كه به طرزي جادويي آرامش را به ما هديه مي كند.  در نگاه اول ، همه چيز مثل سال هاي پيش است.

نمايشگاه كتاب شيراز را مي توان دروازه ورود به فرهنگ ، براي عامه مردم دانست. جايي كه عموم مردم شيراز مي توانند ، بدون اين كه تخصص و سررشته اي در مباحث فرهنگي داشته باشند ، حداقل از يك لايه سطحي از فرهنگ استان برخوردار شوند.

نهمين بازار تابستانه كتاب شيراز ، هر چند با استقبال كمتر ، اما همچنان مورد توجه قشر فرهنگي استان فارس قرار دارد.

استقبال ، كمتر از سال هاي گذشته

اما  به نظر مي‌رسد نهمين بازار تابستانه كتاب ، بعد از گذشت حدود دو هفته هنوز با استقبال زيادي روبرو نشده است.

نمايشگاه تابستانه كتاب ، امسال بيش از حد خلوت است. اين خلوت بودن را چطور مي توان توجيه كرد خدا مي‌داند، شايد دليل آن را بتوان اطلاع رساني نامناسب نمايشگاه يا محل پرت و دورافتاده آن دانست. اما با همه اين مسائل ، باز هم گروه هايي از مردم حاضر مي شوند روزانه ساعاتي از وقت خود را در غرفه فرهنگ فارس بگذرانند. گروهي رهگذري به اينجا كشيده مي شوند ، آنهايي كه براي تفريح به بولوار چمران آمده اند و اتفاقي با نمايشگاه تابستانه كتاب شيراز آشنا مي شوند. گروه هايي هم هستند كه از سال هاي پيش با نمايشگاه آشنا بوده‌اند.

مسئول غرفه فروش CD بازار تابستانه كتاب شيراز مي گويد: متاسفانه از آغاز نمايشگاه نهم تا امروز با استقبال خوبي مواجه نبوده ايم.

مهدي.م مي افزايد:هر چند از نظر كيفيتي نمايشگاه نسبت به سال هاي گذشته رشد كرده است ، اما قاعدتا بايد نتيجه افزايش كيفيت ، افزايش استقبال مردم نيز باشد ، اين در حالي است كه ما با استقبال مناسبي روبرو نبوده ايم.

يكي از بازديدكنندگان نمايشگاه كه فرزند خردسالش را براي آموزش نقاشي به بازار تابستانه كتاب آورده ، مي‌گويد: به عقيده من نمايشگاه كتاب تا امروز زياد مفيد نبوده است ، بعد از گذشت اين مدت زياد قاعدتا بايد نمايشگاه مورد توجه بيشتري باشد و اين در حالي است كه هنوز استقبال زيادي از نمايشگاه صورت نگرفته است.

قيمت ها گران است

يكي از بازديد كنندگان نمايشگاه نيز كه از سال هاي گذشته با نمايشگاه كتاب آشنا بوده است مي گويد: متاسفانه امسال كتاب هاي نفيس كمتري يافت مي شود ، اما با اين وجود باز هم كيفيت نمايشگاه بد نيست. وي كه به كتاب هاي شعر علاقه مند است اظهار مي دارد: اگر تخفيف بيشتري در قيمت كتاب ها بدهند خيلي بهتر است ، چون قيمت كتاب ها خيلي زياد است و متاسفانه حداكثر تخفيفي كه از آن بهره مند مي شويم 10 درصد است.

وي در خصوص لزوم توجه به مخاطبين كتاب ها عقيده دارد: اگر سطح كتاب ها علمي باشند خيلي خوب است ، اما بايستي هميشه سليقه عامه مردم در نظر گرفته شود.

يك بازديدكننده ديگر نيز كه براي اولين بار به نهمين بازار تابستانه كتاب مي آيد ، مي گويد: كتاب هاي نمايشگاه خيلي خوب است ، اما اگر تا حدودي قيمت كتاب‌ها ارزان تر باشد خيلي بهتر است.

وي كه در سال هاي گذشته نيز به نمايشگاه آمده است ، درباره تغييرات نمايشگاه نهم ، نسبت به دور قبل بازار تابستانه كتاب مي گويد: امسال به نظر مي آيد كتاب هاي جديد بيشتر شده است و تنوع بيشتري در كتاب هاي نمايشگاه نهم ديده مي شود.

مشكلات موسيقي نمايشگاه نهم

هر ساله ، از نقاط قوت بازار تابستانه كتاب ، پخش موسيقي در فضاي نمايشگاه است كه تا حدودي جو نمايشگاه را براي مخاطبين مناسب تر مي كند. اما در خصوص چگونگي اين موسيقي ، نمايشگاه نهم ، با چالش هاي زيادي روبروست. عده اي به پخش موسيقي جوان پسند روز معتقدند ، و اين در حالي است كه گروهي اعتقاد دارند اين موسيقي ،‌ در شان يك محيط فرهنگي نيست.

عده اي پخش موسيقي سنتي اصيل ايراني را جهت پخش در نمايشگاه مناسب‌تر مي‌دانند.

مسئول غرفه فروش CD پحش موسيقي نمايشگاه در خصوص تاثير پخش موسيقي ، در فضاي نمايشگاه نهم مي گويد: موسيقي نه تنها در يك محيط فرهنگي براي جذب خريدار ، بلكه در خيلي مسائل ديگر هم تاثير گذار است ، بنابراين مسلما پخش موسيقي در فضاي نمايشگاه بي تاثير نمي تواند باشد.

مهدي. م  مي افزايد:‌ اگر موسيقي متناسب با جو نمايشگاه باشد در روحيه كساني كه از نمايشگاه بازديد مي كنند ، مي تواند تاثير مثبت زيادي داشته باشد.

وي ادامه مي دهد: ما به تناوب موسيقي هاي زيادي براي قشرهاي مختلف بازديدكننده نمايشگاه پخش ميكنيم ، گاهي از موسيقي كودكان استفاده مي كنيم ، و گاهي هم موسيقي مناسب براي سنين بالاتر را پخش مي كنيم ، ضمنا به سليقه جوان ها توجه مي كنيم.

وي عقيده دارد: كلا موسيقي در فروش نمايشگاه تاثير به سزايي را دارد.

اما یکی از بازدیدکنندگان نمایشگاه که به گفته خودش اولین بار است که به نمایشگاه می آید میگوید: با وجود این که هنوز زیاد با نمایشگاه نهم آشنا نشده ام ، اما حس می کنم که موسیقی آن اصلا متناسب با فضای نمایشگاه نیست.

وی عقیده دارد: در محیطی مثل نمایشگاه کتاب بایستی از موسیقی اصیل ایرانی استفاده شود، نه موسیقی تند امروزی.

یک بازدیدکننده دیگر نمایشگاه نیز عقیده دارد: این موسیقی اصلا حال و هوای نمایشگاه را به هم ریخته است.

وی که همراه با همسر خود به بازار تابستانه کتاب آمده است می گوید: به نظر من باید یک موسیقی سنتی در اینجا پخش کنند، نه همچین چیزی.

تنوع در فعاليت‌ها ، نقطه قوت نمايشگاه

فرهنگ در نمايشگاه به كتاب منتهي نمي شود ، غرفه هايي چون صنايع دستي ، فروش اسباب بازي هاي كودكانه ، روانشناسي و آموزش نقاشي به كودكان ، همه و همه مي توانند در جذب مخاطب عامه موثر باشند.

مهدي.م ، مسئول غرفه فروش CD بازار تابستانه كتاب ، در خصوص تنوع فعاليت هاي بازار تابستانه كتاب مي گويد: نقطه قوت نمايشگاه ، اين است كه براي سليقه هاي مختلف ، برنامه هاي مختلفي در نظر گرفته شده است.

وي با بيان اين مطلب مي افزايد:اگر نمايشگاهي فقط مختص كتاب باشد ، قشر خاصي به آن جذب مي‌شوند ، اما اگر جز كتاب برنامه هاي متنوع ديگري نيز داشته باشد ، قشري كه به كتاب علاقه مند نيستند به كتاب هم علاقه مند و با آن آشنا مي شوند.

در کنار بخش کتاب ، اما نهمین بازار تابستانه کتاب از بخش نقاشی و سرگرمی کودکان نیز بهره مند است.

یکی از مادرانی که کودک خود را برای نقاشی به نمایشگاه آورده است می گوید: نمایشگاه از این جهت که کلاس نقاشی دارد و کودکان را سرگرم می کند خیلی مفید است ، اما اگر سال آینده چیزهایی مثل کاردستی را هم در این کلاس ها آموزش بدهند خیلی خوب است.

وی می افزاید: دختر من هر روز عصر برای نقاشی اینجا می آید.

این بازدید کننده، درباره بخش کتاب های نمایشگاه تابستانه کتاب نیز می گوید: کتاب ها هم واقعا خوب بوده اند ، به خصوص کتاب هایی که درباره زندگی پیامبران نوشته شده اند قوی هستند.

فرهنگ سازی برای مطالعه

بحرانی ، یکی دیگر از بازدیدکنندگان بازار تابستانه کتاب که به گفته خودش به بخش هایی چون بخش زبان انگلیسی علاقه مند است می گوید: اگر نمایشگاه را بیشتر توسعه بدهند و حجم کتاب ها گسترش پیدا کند بسیار خوب است.

بحرانی عقیده دارد: محیط نمایشگاه از نظر این که در بولوار چمران قرار دارد خیلی خوب است، چون مردم رفت و آمد بیشتری در این محل دارند.

وی در خصوص تاثیر نمایشگاه کتاب در فرهنگ جامعه می گوید: سرانه مطالعه مردم ایرانی ، در طول سال کم است ؛ به عقیده من یکی از راههای فرهنگ سازی بر مطالعه ما نمایشگاه کتاب است.خانم مسنی که به گفته خودش برای خرید رمان های پلیسی-جنایی به نمایشگاه آمده است می گوید: تا آنجایی که دیده ام، کتاب های نمایشگاه در مجموع خیلی عالی بوده است.

لزوم آسیب شناسی نمایشگاه

همانطور که منصور طبیعی ، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس گفته بود ، لازم است بعد از گذشت هشت سال با دید آسیب شناسانه به نمایشگاه نگاه کنیم.

نهمین بازار تابستانه کتاب شیراز ، با همه مزایایی که دارد، اما زیاد تغییری نسبت به سال های گذشته نکرده است. این در حالی است که جا داشت مبتکرانه، خیلی نقاط قوت بیشتر به نمایشگاه اضافه کرد. ضمن این که هنوز مشکلات سال پیش در محیط به چشم می خورد.

عدم اطلاع رسانی صحیح از دیگر مشکلات گسترده ای است که نمایشگاه نهم را با عدم استقبال مردم مواجه کرده است.

در واقع، گروهی که از نمایشگاه نهم بازدید می کنند غالبا یا از سالهای گذشته با آن آشنایی داشته اند یا به صورت اتفاقی هنگام رد شدن از بولوار چمران با آن آشنا شده اند.

با همه این مشکلات، انتشارات نوید شیراز ، همچنان پای نمایشگاه ایستاده، و نهمین بازار تابستانه کتاب شیراز ، هنوز زنده است.

امید می رود طی هفته های باقی مانده تابستان ۸۷ ، با یک اطلاع رسانی صحیح و گسترده برای نهمین بازار کتاب در سطح شهر ، نمایشگاه با قوت بیشتری به فعالیت خود ادامه دهد.